کشور Flag of Iran.svg ایران
استان گیلان
شهرستان انزلی
بخش مرکزی
مردم
جمعیت ۱۱۶٬۶۶۴نفر[۱]
مذهب شیعه
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۲۶- متر

بندر اَنزَلی  یکی از مهمترین شهرهای گردش پذیر توریستی از مراکز مهم اقتصادی و یکی از قطب های ورزشی در ایران است ] و بخش مرکزی شهرستان انزلی محسوب می شود. این شهر دارای اولین و بزرگترین بندر ایران در سواحل جنوبی دریای خزر (کاسپین) است و در استان گیلان واقع شده است. دومین شهر پر جمعیت استان گیلان بوده و یکی از متراکم ترین شهرهای ایران از لحاظ تراکم جمعیت محسوب میشود از این شهر با نام انزلی بارها در تاریخ یاد شده است و طی قرون متمادی راه مهم ارتباط اقتصادی، تمدن مشرق و مغرب محسوب میشده‌است.انزلی از شهرهای باستانی ایران کهن میباشد. مردم انزلی از تیره کادوسیان، بر اثر روابط خوب با پارسیان و همکاری ایشان با کورش هخامنشی در لشکر کشی های وی نام محل خود را از روی سرزمین (انزان)،(انشان پارس)انتخاب کرده و یونانی ها نیز به آن (انزلوی) میگفتند. این واژه به زبان پهلوی (انزلگ) و به عربی (انزلج) شده است. خلیج انزلی محلی امن برای پهلو گرفتن کشتی های بزرگ تجاری و ماهی گیری بوده است.[این شهر بعنوان پر باران ترین شهر ایران همواره و از گذشته به شهر باران شناخته شده بود.شهر انزلی دارای آب و هوای معتدل مرطوب است و میزان بارندگی آن بسیار بالاست به طوریکه سالانه متوسط ۱۸۹۲ میلی متر بارندگی در این شهر گزارش می شود، میزان رطوبت نسبی در این منطقه درسال بین ۷۱ تا ۹۷ درصد در نوسان است. شهر انزلی در غرب استان گیلان قرار داشته و به واسطه سواحل خزر و تالاب بین‌المللی بندر انزلی از چند جزیره و شبه جزیره تشکیل شده است که به واسطه پل به هم مرتبط هستندنام انزلی به پیشینه تاریخی اش در بیشتر شهرهای اروپایی شناخته شده است و به لحاظ وجود گمرک وارتباط تجاری از زمان های دور نزد تجار ایرانی و خارجی به دروازه اروپا شهرت یافته بود و اهالی این شهر به واسطه بندری بودن، بسیار زودتر از سایر نقاط ایران با دستاوردهای غرب آشنا شدنبندرانزلید.

نام

انزلی، اولین و تنها نامی است که برای این منطقه در طول تاریخ مورد استفاده قرار گرفته است که بدون شک این نام برگرفته از موقعیت جغرافیایی این شهر بین تالاب بین‌المللی انزلی و دریای خزر میباشد و تنها در دوران سلطنت خاندان پهلوی (از ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷ ) اسم آن به «بندر پهلوی» یا پهلوی تغییر داده شده بود ولی پس از انقلاب اسلامی اسم دیرین خود "انزلی" را بازیافت.

مردم انزلی از تیره (کادوسیان) بر اثر روابط خوب با پارسیان و همکاری ایشان با کورش هخامنشی در لشکر کشی های وی نام محل خود را از روی سرزمین (انزان) (انشان پارس) انتخاب کرده و یونانی ها به آن (انزلوی) میگفتند. این واژه به زبان پهلوی (انزلگ) و به عربی (انزلج) شده است.

 خلیج انزلی محلی امن برای پهلو گرفتن کشتی های بزرگ تجاری و ماهیگیری بوده است. از میان تعریف‌های مختلف که درباره واژه «انزلی» وجود دارد قابل قبول ترین معنی «انزل به معنی لنگر»      انزلی = لنگرگاه می‌باشد

 که کلمه انزلی تحریف شده «انزان - انشان» به معنی گذرگاه و دروازه‌است که می‌بینیم از گذشته نیز انزلی را دروازه اروپا و ایران می‌نامیدند

 و در بسیاری از نوشته‌ها هم آمده‌است. در زبان یونانی نیز واژه‌هایی نظیر «انزلیوس و انزلیا» وجود دارد به معنی «مرداب» که این دیدگاه را به وجود می‌آورد که نام این منطقه که صاحب یکی از بزرگترین مرداب‌های جهان «مرداب انزلی» است به زمانی قبل از آغاز شهرنشینی در این منطقه باز می‌گردد. زیرا پیدایش جزیره و مرداب در این منطقه از قدمتی ۱۵۰۰۰ ساله برخوردار است.

و می‌تواند نامگذاری این منطقه به دورانی به مراتب کهن تر بازگردد.

 

اقتصاد بندر انزلی

با توجه به وجود چهار  اداراه کل نظیر:

  • شیلات
  • گمرک
  • بنادر و کشتیرانی
  • هوا شناسی

و با توجه به اقلیم و موقعیت جغرافیایی بندر انزلی قطب اقتصادی و صنعت گردشگری استان گیلان و شمال کشور محسوب می‌گردد.

ویژگی‌های بندر

بندر انزلی بزرگترین بندر شمال ایران و از فعالترین بندرهای حاشیه دریای خزر است. مرز انزلی پنجمین مرز فعال ایران است و ۷/۳ درصد از ترانزیت ورودی به ایران از طریق این مرز انجام می‌شود. بیش از ۵۰ درصد حمل و نقل کالای گیلان از طریق این مرز انجام می‌شود. از مرز دریایی انزلی سالانه بیش از ۴ میلیون تن کالا وارد و بیش از ۲۸۸ هزار تن سوخت و ۵۵ هزار تن کالای غیر نفتی به طور حمل و نقل ترکیبی از طریق این بندر به داخل یا خارج کشور ترانزیت می‌شود. با طرح شیوه‌های جدید ترانزیت چون کریدور شمال- جنوب، وجود منطقه آزاد تجاری-صنعتی انزلی اهمیت بیشتری یافته‌است. این بندر کشتی رورو (Roll-on/roll-off) هم دارد که ترانزیت جاده‎ای را تسهیل می‌کند.

از ویژگیهای تاسیسات بندر انزلی می‌توان به:

  • بزرگترین بندر حاشیه دریای خزر و مجهز به امکانات مدرن تخلیه و بارگیری
  • دارای رتبه سوم بین بنادر کشور بعد از امام خمینی و بندر شهید رجایی
  • نزدیکی با بندر آستراخان و لاگان در روسیه، کراسنودسک در ترکمنستان، اکتائو در قزاقستان و باکو در آذربایجان
  • ارتباط با بازارهای منطقه‌ای و دسترسی به بازار مصرف بالای ۳۰۰ میلیونی کشورهای تازه استقلال یافته شوروی سابق
  • قرار گرفتن در مسیر کریدور بین‌المللی شمال - جنوب که این مسیر سه برابر از مسیر فعلی کوتاه و ارزانتر می‌باشد.
  • واقع شدن بندر در محدوده منطقه آزاد، و فراهم نمودن تسهیلات و امکانات ویژه برای صاحبان کالا، تجار و سرمایه گذاران
  • نزدیکی به بزرگترین ذخایر نفت و گاز دریای خزر
  • نزدیکی به فرودگاه بین‌المللی (۳۵) کیلومتر
  • برخورداری از معافیت مالیاتی
  • دسترسی به معادن سرب، روی و آهن و مراکز صنعتی
  • برخورداری از شرایط آب و هوایی معتدل استان گیلان
  • نزدیکی به‌استان‌های صنعتی همجوار

 

اهل انزلی

ساکنین بندر انزلی را انزلی چی به معنی اهل انزلی خطاب می‌کنند. در برهان قاطع جسته و گریخته، به چند واژه دیلمی اشاره شده که از لحاظ سیر تحول تاریخی می‌توانند قابل توجه باشند: پسوند «-چه» که همان «-یج» امروزین در گویش‌های شمالی ایران است و پسوندی است برای انتساب به محل (مانند «یوشیج» - «اهل یوش»). اگرچه در تمامی نقاط شمالی ایران امروزه همان «-یج» (به استثنا تالشی «-ژ») به کار می‌رود اما پسوند «-چی» نیز در اصطلاح معروف «انزلی چی» (اهل انزلی) می‌تواند از همین ریشه باشد. ریشه این پسوند از «چیت» باستانی ایران است که در زبان فارسی به صورت «-زی» در آمده‌است (مانند: «رازی» - اهل ری، منسوب به شهر ری)

جغرافیداﻧﺎن ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﺎورﻧﺪ کﻪ اﻧﺰﻟﯽ ﺟﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﻪ ﺳﻮی آن، آب و ﯾﮏ ﺳﻮی آن، ﺧﺸﮑﯽ اﺳﺖ. ھﻢ رﺳﺘﻪ اﯾﻦواژه، واژﮔﺎن دﯾﮕﺮی ﻧﯿﺰ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ آﺧﺮﺷﺎن ﺑﻪ «ج» ﺧﺘﻢ ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﻧﺰﻟﯽ در اﺻﻞ «اﻧﺰﻟﯿﺞ» ﺑﻮده و اﻧﺰﻟﯿﺞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ اﺳﮑﻠﻪای ﺑﻮده ﮐﻪ ﺟﻠﻮی رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺮای پهلو ﮔﺮﻓﺘﻦ ﮐﺮﺟﯽھﺎ ﻣﯽ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و واژه انزلی چی برگرفته از واژه انزلیج میباشد.

خواهر خوانده انزلی

خواهرخواندگی قراردادی است بین دو شهر که برای ایجاد همبستگی و اتحاد بیشتر انسانی و فرهنگی بسته می‌شود.مفاد این قراردادها موضوعات فرهنگی اقتصادی و بازرگانی و اخیراً ورزشی را شامل می‌شود .خواهرخواندگی اصطلاحی است که از ادبیات اروپا وارد دیگر کشورها شده است.علت بکارگیری واژه خواهرخواندگی به این اعتبار است که در بیشتر زبانهای دنیا واژه شهر مونث است معمولاً دو شهر برای خواهر خواندگی باید دارای تشابهاتی باشند مثلاً دو شهر تاریخی، دو شهر علمی یا دانشگاهی و یا دو بندر و یا حتی دو سمبل مشترک باشند که این انگیزه را ایجاد کند. رونق و رواج گردشگری بین دو شهر خواهرخوانده و نامگذاری متقابل نام خیابانهایی به نام شهر خواهر خوانده از جمله نتایج اعلام خواهرخواندگی شهرها است.

دربهار سال 1390 بندر انزلی به خواهر خواندگی شهر سرابهای مصفای ایران زمین "نهاوند" در آمد.شهرستان نهاوند پایتخت ایران در زمان یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانیان بوده است. بایستی خاطر نشان کرد انزلی تا پیش از این با شهرهای خارجی هوء در ویتنام ،قازان در تاتارستان و بندر اوکتائو در قزاقستان خواهرخوانده شده بود.

چشم انداز بندر در یک نگاه

ردیف موضوع شرح موضوع
۱ مساحت ۶۸/۵ هکتار
۲ موقعیت جنوب دریای خزر
۳ ظرفیت پذیرش کالا ۱۱ میلیون تن
۴ مساحت انبارهای مسقف ۲۱۴۶۵ متر مربع
۵ مساحت بار اندازها ۵۰۰۰۰۰ متر ۰مربع
۶ ظرفیت ترمینال کانتینری ۱۰۰۰۰ TEU
۷ عمق اسکله‌ها ۵/۵ متر
۸ تعداد اسکله ۱۰ پست
۹ فاصله تا مرکز شهر ۳ کیلومتر
۱۰ فاصله تا رشت ۴۰ کیلومتر
۱۱ فاصله تا تهران ۳۶۵ کیلومتر
۱۱ فاصله تا فرودگاه ۳۵ کیلومتر

منطقه آزاد انزلی

بنا به تعاریف بین‌المللی منطقه آزاد محدوده حراست شده بندری و غیر بندری است که از شمول برخی از مقررات جاری کشور متبوع خارج بوده و با بهره گیری از مزایایی نظیر معافیت‌های مالیاتی، بخشودگی سود و عوارض گمرکی، عدم وجود تشریفات زاید ارزی، اداری و مقررات دست و پاگیر و همچنین سهولت و تسریع در فرایندهای صادرات و واردات با جذب سرمایه گذاری خارجی و انتقال فناوری به توسعه سرزمین اصلی کمک می‌نماید.

در بین مناطق آزاد کشور، منطقه آزاد انزلی نیز علاوه برداشتن مزیت های قانونی مانند معافیت های مالیاتی، گمرکی و ارزش افزوده و عدم نیاز به صدور روادید جهت ورود و خروج اتباع خارجی و... از مزیت های دیگری نظیر قرار گرفتن در مسیر کریدور شمال – جنوب، قرار گرفتن در مسیر راه آهن در حال ساخت قزوین – رشت – انزلی، همجواری با بنادر شمالی دریای خزر و وجود بازارهای مناسب و پرجمعیت کشور های CIS، قفقاز و آسیای میانه و ... برخوردار بوده که این موارد فرصت ها و جذابیت های بسیار مناسبی را برای انجام سرمایه گذاری در آن به وجود آورده است

لنگرگاه

اطلاعات تکمیلی

منطقه آزاد انزلی شامل محدوده وسیعی از شهر بندر انزلی به مساحت ۳۲۰۰ هکتار خشکی و ۴۰ کیلو مترمربع آبی، که منطقه ویژه اقتصادی سابق، شهرک زیبای صنعتی حسن رود و محدوده بندری اداره کل بنادر و کشتیرانی گیلان را نیز دربر می‌گیرد. این امر مطلوبیت و جاذبه منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی انزلی و اختیارات قانونی آن را برای ارائه تسهیلات در زمینه تخلیه و بارگیری و سایر امور ارتقاء داده‌است. منطقه آزاد تجاری - صنعتی انزلی در دو قسمت جداگانه در شرق و غرب شهرستان بندر انزلی ایجاد می‌شود و هر یک از مناطق پتانسیل خاص خود را دارد که ذیلاً به آن اشاره گردیده‌است. پتانسیل قسمت شرقی شامل تاسیسات بندری و گمرک، شهرک صنعتی، اراضی منابع طبیعی و مجاورت با تالاب انزلی می‌باشد. پتانسیل قسمت غربی شامل اراضی مناسب طبیعی، تراکم کم جمعیت و مناطق مسکونی، غالب زمین‌های زیر کشت برای صیفی کاری و باغات و کم ترین مقدار زمین جهت شالی کاری، دسترسی به ساحل مناسب و وجود اماکن و تاسیسات تفریحی و توریستی در منطقه.

سوغات بندر انزلی

انواع ماهیان خزری عمده ترین سوغات خوراکی این شهرستان است ولی انواع سبزیجات محلی،  سیر و ترشیجات محلی نیز برای عرضه به مسافران وجود دارد. بندر انزلی مرکز تولید بسیاری از صنایع دستی چوبین و همچنین صنایع مروار بافی است. بازار ماهی و بازار محلی شنبه بازار فرصتی برای خرید سوغات و یا تهیه خوراکی‌های محلی برای ایام اقامت در این شهر ساحلی است.از شیرینی ها میتوان به حلوا عسلی، کاکا،نباتی و... اشاره کرد.